تهویه مطبوع

تهویه مطبوع

عبارت تهویه مطبوع برگردان واژه لاتین HVAC می باشد که به معنای سیستم های گرمایش ، تهویه هوا و  سرمایش می باشد . هوای مطبوع از نظر شرایط فیزیکی بدن انسان ( هوایی که در آن انسان احساس آرامش بیشتری دارد) می بایست در دمای حدود 23 درجه سانتیگراد و رطوبت 40درصد باشد . با توجه به شرایط دمایی و رطوبت هوای مناطق مختلف در دنیا که هر کدام آن با توجه به مختصات جغرافیایی در شرایط های متفاوت هستند و بخصوص در فصول مختلف سال که این تفاوت به خوبی احساس می شود ، لازم است با استقرار سیستم تهویه مطبوع ، متناسب با شرایط هوای بیرونی بتوان تغییرات لازم را در هوای داخل فضای زندگی ایجاد کرد که نهایت احساس آرامش را برای انسان ایجاد کند . بخصوص در فضاهای صنعتی که اهمیت این موضوع با توجه به وجود هواهای نامناسب و مضر برای سلامت انسان از اهمیت بیشتری برخوردار است .

تجهیزات تهویه مطبوع :

1- هواساز : مهمترین دستگاه تهویه مطبوع می باشد . ساخت هوای مناسب طراحی وطیفه این دستگاه است . در شکل زیر یک دستگاه هواساز با مشخصات قسمت ها داخلی آورده شده است .

هوای مورد نیاز دستگاه هواساز از ترکیب 80-90 درصد هوای برگشتی از فضای طراحی به همراه 10 درصد هوای تازه از محیط بیرون با هم از قسمت عقب هواساز و بوسیله کانال هوا وارد هواساز می شود . با عبور هوا از فیلترهای مختلف که عموما دو مدل فیلتر برای ساختمان های مسکونی و صنعتی استفاده میشود که شامل فیلتر اولیه که ذرات درشت معلق در هوا را به خود جذب می کند و دومی فیلتر کیسه ای نام دارد که وظیفه اش جذب گردو غبار از هواست . نوع فیلترها برای فضاهای خاص متفاوت است . مثلا برای فضاهای بیمارستانی یا اتاق های عمل جراعی که از فیلتر های با جذب ذرات معلق 1 میکرون و فیلتر حذف بو و جذب گازهای ناشی از واکنش های شیمیایی هم به این مجموعه اضافه می شود .

با عبور هوا از قسمت فیلتراسیون ، نوبت ایجاد سرمایش و گرمایش بر روی هوای عبوری می باشد که با توجه به فصل های سال این مورد متفاوت خواهد بود . دو مدل کویل های گرمایش و سرمایش در هواساز تعبیه شده است . البته بعضی هواسازها به جای استفاده از کویل گرمایش از المنت های الکتریکی حرارتی جهت گرم کردن هوای عبوری برای فصل سرما استفاده می کنند . گرمایش در کویل های هواساز از طریق سیستم حرارت مرکزی که می تواند آب گرم یا بخار باشد تولید گردد و سرمایش از طریق سیتم تبرید مرکزی ایجاد می گردد.

قسمت بعدی هواساز مربوط به سیستم های رطوبت زن و رطوبت گیر است . زمانی که سنسورهای نصب شده در کانال هوای برگشتی مقدار رطوبت هوا را مقدار کمتر از حالت استاندارد طراحی حس کند ، قسمت رطوبت زن فعال می شود و با اسپری کردن آب تمیز به هوای داخل هواساز مقدار رطوبت هوا را افزایش می دهد . چرا که هوای خشک بدون رطوبت برای پوست انسان مضر می باشد . اما زمانی که رطوبت هوا از حالت نرمال بیشتر باشد با اضافه کردن یک کویل سرمایشی به اضافی به هواساز ، مقدار رطوبت بیشتر جذب کویل سرمایشی شده و میعان در سطح کویل با جذب رطوبت ایجاد می شود و در این حالت رطوبت هوا از هوای عبوری گرفته شده و به صورت مایع از سینی زیر کویل وارد لوله درین یا تخلیه می گردد .

قلب تپنده این دستگاه که وظیفه جابجایی هوا را برعهده دارد ، فن سانتریفیوژ می باشد که معمولا در آخرین قسمت هواساز نصب می شود . فشار فن نصب شده باید به گونه ای باشد که هم بتواند هوا را وارد فضای داخلی کند و با سرعت مناسبی طبق طراحی انجام شده در کانال های هوا به گردش درآورد . در صورتی که به دلایل مختلف نتوان از فن مناسب استفاده کرد یا به دلیل فاصله کم با فضای داخل و ضرورت حذف صدای فن ( نویز ) در سیستم احساس شود ، می بایست با استفاده از صداگیر که در مسیر کانال های هوای خروجی از هواساز نصب می گردد ، میتوان نویز های وارده را کنترل کرد . چرا که یکی دیگر از عوامل ایجاد آرامش در فضاهای داخلی مختلف که می بایست در طراحی دیده شود ، در نظر گرفتن محدوده نویز در هر فضا می باشد که با سرعت هوای کانال ها و بخصوص دریچه های خروجی ارتباط مستقیم دارد .

2- سیستم سرمایش : سیستم های سرمایش مورد استفاده برای هواسازها با توجه به هزینه ، موقعیت نصب ، شرایط محیطی متفاوت می باشد . در صورتی که بخواهیم برای مناطق سرد و خشک طراحی مثل شهر تهران ، سیستم سرمایش طراحی گردد ، میتوان از برج های خنک کن به جای کندانسورهای هوایی نیز استفاده کرد . و یا به جای چیلرهای تراکمی میتوان از چیلرهای ابزوربشن ( جذبی ) و یا ایر کاندنسینگ پکیج نیز استفاده کرد . اما نمی توان برای مناطق با رطوبت بالا از برج های خنک کن استفاده کرد .

کویل سرمایش نصب شده در هواسازها دو مدل فازی هستند . مدل آبی و مدل گاز مبرد . در صورتی که از چیلرهای جذبی استفاده می شود ، کویل سرمایش حتما آبی خواهد بود . اما زمانی که از کمپرسور تراکمی استفاده میشود می تواند هر دو نوع آبی یا مبرد را طراحی کرد .

3- سیستم گرمایش : سیستم گرمایش برای هواسازها بر سه مدل طراحی می گردد . گرمایش با آب گرم ، گرمایش با بخار ، گرمایش الکتریکی – حرارتی . تجهیزات مربوط به هر کدام از سیستم های گرمایش متفاوت بوده و بیشتر در ایران از سیستم های گرمایش با آبگرم استفاده می گردد . چرا که از نظر هزینه ها به صرف تر می باشد .

4- سیستم کنترل هوای آلوده و مضر : جهت عدم ورود هواهای آلوده به داخل فضای طراحی ، لازم است با توجه به اهمیت فضای داخلی امکاناتی اضافه گردد تا از نفوذ هوای آلوده یا گازهای خطرناک بخصوص در پالایشگاهها و بیمارستان ها جلوگیری بعمل آید . جهت این منظور با نصب سنسورهای مورد نیاز ( که این سنسورها بسته به نوع گازها و آلودگی ها متفاوت هستند ) در مسیر کانال هوای تازه و با نصب دمپرهای کنترلی در مسیر کانال هوای تازه ، میتوان از ورود این گازها به داخل فضای طراحی جلوگیری کرد .

گازهای مضر در ابتدا توسط دتکتورها یا سنسورها حس شده و پنل حسگر مربوطه فرمان ورود گازهای خطرناک را گرفته و بلافاصله با تشخیص وضعیت خطر، فرمان خاموشی دستگاههای سیستم تهویه و بستن دریچه های کنترلی را می دهد و این فرمان در تابلوی برق دستگاههای تهویه مطبوع باعث خاموشی دستگاه می گردد .